Gaur mugitzea, bihar hobeto bizitzeko: mugikortasun aktiboa eta adin guztietarako udalerriak
Gaur mugitzea, bihar hobeto bizitzeko: mugikortasun aktiboa eta adin guztietarako udalerriak
Bizikleta gero eta presentzia handiagoa hartzen ari da Bizkaiko eguneroko mugikortasunean. DEIAk argitaratutako albistearen arabera, lau bizkaitarretik batek ohikotasunez erabiltzen du. Aztertutako erabiltzaileen %23 egunero edo astean hainbat aldiz ibiltzen da bizikletaz, eta gehienek aisialdirako eta ibilaldiak egiteko aukeratzen dute.
Datu horrek mugikortasun-ohituretan gertatzen ari den aldaketa erakusten du, baina hausnarketa zabalagoa ere proposatzen digu: nolako udalerriak behar ditugu bizitza osoan aktibo jarraitu ahal izateko?
Bizitza aktiboa ez da kirola egitea soilik
Aktibo egoteak ez du zertan gimnasio batera joatea edo kirol-saio luzeak egitea esan nahi. Oinez joatea erosketak egitera, bizikletaz hurbiltzea liburutegira, lagunekin paseatzea edo garraio publikora heltzeko tartea oinez egitea ere jarduera fisikoa da.
Osasunaren Mundu Erakundeak gogorarazten du oinez eta bizikletaz egiten diren joan-etorriak eguneroko jarduera fisikoa handitzeko modu eraginkorrak direla. Adinekoen kasuan, mugimenduak gaitasun fisikoa, oreka, osasun mentala eta ongizatea hobetzen laguntzen du, eta erorikoak eta zenbait gaixotasun kroniko izateko arriskua murriztu dezake.
Horregatik, bizitza aktiboa zahartze osasungarriaren funtsezko osagaia da. Mugitzeko aukera izateak autonomia mantentzea, beste pertsonekin harremanetan egotea eta komunitateko jardueretan parte hartzea errazten du.
Inguruneak ere baldintzatzen du gure osasuna
Aktibo egotea ez da norbanakoaren borondatearen araberakoa bakarrik. Espaloi estuek, malda handiek, atseden hartzeko eserlekurik ezak, argiztapen eskasak edo loturarik gabeko bidegorriek eguneroko joan-etorriak zaildu ditzakete.
DEIAk jasotako ikerketan, bidegorriak erabiltzen ez dituzten pertsonen %69k adierazi du halako azpiegiturarik ez dagoela bere inguruan. Erabiltzaileek, gainera, segurtasuna, ibilbide zuzenak, mantentze-lan egokiak eta sarearen jarraitutasuna eskatzen dituzte.
Zati solte batek ez du mugikortasun-sare bat osatzen. Ibilbide batek etxetik herrigunera, osasun-zentrora, merkatura edo garraio publikoko geltokira modu seguruan iristeko aukera ematen duenean bihurtzen da benetan erabilgarri.
OMEren Hiri eta Komunitate Lagunkoien esparruak azpimarratzen du garraio egoki eta irisgarriak adinekoen mugikortasuna, parte-hartze soziala eta komunitateko kidetasun-sentimendua indartzen dituela.
Bizikleta, baina ez bizikleta bakarrik
Bizikleta aukera bikaina izan daiteke adin askotako pertsonentzat, baina mugikortasun jasangarri eta lagunkoiak aukera gehiago eskaini behar ditu. Pertsona guztiek ez dute bizikleta arrunta erabiltzeko gaitasun, segurtasun edo konfiantza bera.
Horregatik, udalerri prestatuek mugikortasun-modu desberdinak uztartu behar dituzte:
Espaloi zabalak, lauak eta oztoporik gabeak.
Oinezkoentzako pasabide seguruak eta gurutzatzeko denbora nahikoa.
Bidegorri jarraituak, ondo argiztatuak eta trafiko motordunetik bereiziak.
Atseden hartzeko eserlekuak, itzalguneak eta komun publiko irisgarriak.
Bizikleta elektrikoak, triziklo egokituak eta bizikletak segurtasunez uzteko tokiak.
Autobus, tren eta bizikleta sareen arteko lotura erraza.
Mugikortasun urriko pertsonentzako garraio publiko irisgarri eta fidagarria.
Bizikleta elektrikoak eta egokitutako zikloak bereziki interesgarriak izan daitezke distantzia, malda edo oreka oztopo bihurtzen direnean. Helburua ez da pertsona guztiak modu berean mugitzea, bakoitzak bere gaitasunetara egokitutako aukera segurua izatea baizik.
Udalerri lagunkoiak pertsona guztiei egiten die mesede
Oinezkoen pasabide irisgarri batek adineko bati laguntzen dio, baina baita gurpil-aulkia erabiltzen duen pertsona bati, haur-kotxe bat daraman familiari edo aldi baterako lesioa duen norbaiti ere. Trafikoa moteltzeak, argiztapena hobetzeak eta atsedenlekuak jartzeak belaunaldi guztientzako espazio atseginagoak sortzen ditu.
OMEk zahartze osasungarriari buruz dioenez, ingurune fisiko eta sozial egokiek pertsonei garrantzitsuak zaizkien jarduerak egiten jarraitzea ahalbidetzen diete, nahiz eta denborarekin gaitasun batzuk aldatu.
Horregatik da ezinbestekoa adinekoek mugikortasun-planen diseinuan parte hartzea. Egunero kaleak erabiltzen dituzten pertsonek ondoen dakite non dagoen espaloi arriskutsu bat, zein semaforok ez duen gurutzatzeko astirik ematen edo non falta den atseden hartzeko eserleku bat.
Mugikortasuna ere osasun-politika da
Bizkaian gero eta pertsona gehiagok bizikleta erabiltzea albiste ona da. Hurrengo urratsa mugikortasun aktiboa adin, gaitasun eta udalerri guztietara zabaltzea da.
Mugitzeko aukera izatea ez da garraio-kontua bakarrik. Osasuna, autonomia, harreman sozialak eta komunitateko parte-hartzea ere bada. Herriak oinez ibiltzera, bizikleta erabiltzera eta espazio publikoa partekatzera gonbidatzen gaituenean, ez gara joan-etorriak soilik errazten ari: bizitza luzeagoak, osasungarriagoak eta parte-hartzaileagoak eraikitzen ari gara.
Movernos hoy para vivir mejor mañana: movilidad activa y municipios preparados para todas las edades
La bicicleta está ganando presencia en la movilidad cotidiana de Bizkaia. Según una noticia publicada por DEIA, uno de cada cuatro vizcaínos la utiliza habitualmente. Entre las personas consultadas, un 23% se desplaza en bicicleta todos los días o varias veces por semana, principalmente para pasear y disfrutar del tiempo libre.
El dato refleja un cambio positivo, pero también plantea una pregunta más amplia: ¿qué clase de ciudades y municipios necesitamos para poder mantenernos activos durante toda la vida?
Una vida activa va mucho más allá del deporte
Mantenerse activo no significa necesariamente ir al gimnasio o practicar un deporte exigente. Caminar hasta el comercio del barrio, acercarse en bicicleta a la biblioteca, pasear con otras personas o recorrer a pie el trayecto hasta una parada de transporte público también es actividad física.
La Organización Mundial de la Salud señala que caminar y montar en bicicleta son formas de incorporar movimiento a la vida diaria. En las personas mayores, la actividad física ayuda a conservar la capacidad funcional, mejora el equilibrio, favorece la salud mental y puede reducir el riesgo de caídas y de diferentes enfermedades crónicas.
Una vida activa es, por tanto, una pieza fundamental del envejecimiento saludable. Poder moverse con autonomía facilita las relaciones sociales, el acceso a los servicios y la participación en la vida comunitaria.
Nuestra salud también depende del entorno
Mantenerse activo no es solo una cuestión de voluntad personal. Una acera estrecha, una pendiente excesiva, la ausencia de bancos, una iluminación insuficiente o un carril bici que termina de forma repentina pueden hacer que muchas personas renuncien a desplazarse por sus propios medios.
En el estudio recogido por DEIA, el 69% de quienes no utilizan los bidegorris explica que no existen en su zona. Las personas usuarias reclaman principalmente seguridad, recorridos directos, buen mantenimiento y continuidad en la red.
Un tramo aislado no constituye una verdadera red de movilidad. La infraestructura resulta útil cuando permite desplazarse de manera segura desde la vivienda hasta el centro del municipio, el comercio, el ambulatorio o una estación de transporte público.
El marco de Ciudades y Comunidades Amigables de la OMS subraya que un transporte accesible y adaptado favorece la movilidad, la participación social y el sentimiento de pertenencia de las personas mayores.
Bicicletas, pero no solo bicicletas
La bicicleta puede ser una gran opción para personas de diferentes edades, pero una movilidad sostenible e inclusiva debe ofrecer alternativas. No todo el mundo posee la misma capacidad física, equilibrio o confianza para utilizar una bicicleta convencional.
Los municipios preparados para todas las edades deberían combinar:
Aceras amplias, regulares y libres de obstáculos.
Cruces seguros y tiempos semafóricos suficientes.
Bidegorris continuos, iluminados y separados del tráfico motorizado.
Bancos, zonas de sombra y aseos públicos accesibles.
Bicicletas eléctricas, triciclos adaptados y aparcamientos seguros.
Una buena conexión entre bicicleta, autobús, metro y tren.
Transporte público accesible, frecuente y fiable.
Las bicicletas eléctricas y los ciclos adaptados pueden ampliar las posibilidades cuando la distancia, las pendientes o el equilibrio representan una dificultad. El objetivo no es que todas las personas se desplacen de la misma manera, sino que cada una encuentre una opción segura y adecuada a sus capacidades.
Una ciudad amigable beneficia a todas las generaciones
Un paso de peatones accesible facilita el desplazamiento de una persona mayor, pero también el de alguien que utiliza una silla de ruedas, una familia con un cochecito infantil o una persona que se recupera de una lesión.
Reducir la velocidad del tráfico, mejorar la iluminación o instalar zonas de descanso crea espacios más seguros y agradables para toda la población. Según la OMS, los entornos físicos y sociales favorables permiten que las personas continúen realizando las actividades que valoran incluso cuando sus capacidades cambian con la edad.
Para conseguirlo, es fundamental incorporar a las personas mayores al diseño y evaluación de los planes de movilidad. Quienes recorren las calles a diario saben dónde hay una acera peligrosa, qué semáforo no permite cruzar con tranquilidad o en qué trayecto falta un lugar para descansar.
La movilidad también es una política de salud
Que cada vez más personas utilicen la bicicleta en Bizkaia es una buena noticia. El siguiente paso consiste en extender las oportunidades de movilidad activa a todas las edades, capacidades y municipios.
Poder desplazarse no es únicamente una cuestión de transporte. También significa salud, autonomía, relaciones sociales y participación comunitaria. Cuando un municipio invita a caminar, pedalear y compartir el espacio público con seguridad, no solo facilita los desplazamientos: contribuye a construir vidas más largas, saludables y conectadas.

Comentarios
Publicar un comentario